Praca nad dykcją z użyciem sylab

Pracę nad dykcją rozłóż na etapy

Chcąc popracować nad wymową zazwyczaj wyszukujemy najtrudniejsze możliwe wierszyki i skomplikowane łamańce językowe. Takie podejście bywa jednak pułapką. Jeśli mięśnie nie są wystarczająco sprawne powtarzanie lingwołamków będzie jedynie utrwalało nieprawidłowe wzorce ruchowe języka czy obecne już kompensacje. Ćwiczenia na logotomach powinny być drugim (po ćwiczeniach gimnastyki buzi i języka) etapem usprawniania wyrazistości wymowy. Pojedyncze sylaby tylko z pozoru wydają się zbyt łatwym materiałem do ćwiczenia dykcji. Powtarzanie małych zbitek potrafi być wyzwaniem bo wymaga precyzji. Dokładna kontrola pracy całego aparatu artykulacyjnego przekłada się na intensywne wzmacnianie mięśni i zwiększanie świadomości fonetycznej.


Ćwiczenia z logotomami

Do pracy nad dykcją można używać praktycznie każdej sylaby. Jeśli wiemy, że słowa z S sprawiają nam największą trudność możemy zacząć od SA. Kiedy mówimy niewyraźnie słowa z Ź możemy używać logatomów ZIA, ZIO, ZIU itp.

Duży potencjał ćwiczeniowy mają sylaby LA oraz NA. Ich realizacja wymaga poprawnej pionizacji, co jest częstym problemem dykcyjnym. Język musi być na tyle silny, żeby potrafił się podnosić a nie trafiał między zęby. Atutem jest też fakt, że w trakcie ćwiczeń na tych sylabach można korzystać z wsparcia wizualnego. Śledzenie ruchów języka w lusterku pomaga w utrzymaniu precyzji.

Praca nad wymową głoski L

Zniekształcenia głoski L często nie widać na pierwszy rzut oka. Jej nieprawidłowe wymawianie jest zdecydowanie mniej spektakularne niż w przypadku drgającego bliźniaka „R” (przez co jest po prostu rzadziej wyłapywane). Wzorowa wymowa to podniesienie języka i rozpłaszczenie czubka na wałku dziąsłowym. Ten ruch jest często potrzebny przy terapii trudniejszych dźwięków takich jak R, czy SZ, RZ, CZ, DŻ. Dlatego właśnie praca nad wymową sylaby LA może przynieść sporo korzyści.

Czytaj uważnie:

LA, LO, LU, LE, LI, LY, LĄ, LĘ

AL, OL, UL, EL, IL, YL

ALA, OLO, ULU, ELE, ILI, YLY

LAL, LOL, LUL, LEL, LIL, LYL

ALLA, OLLO, ULLU, ELLE, ILLI, YLLY

Z metronomem:

LA – AL

LO – OL

LE – EL

LI – IL

LY-YL

LU-UL

Możesz też sięgnąć po śpiewające ćwiczenia dykcji. Piosenki z nagromadzeniem sylaby LA znajdziesz w tym filmie.

Praca nad dykcją z głoską N

N to spółgłoska, która jest dźwięczna, dziąsłowa i nosowa. Co to oznacza? Dźwięczna to dlatego, że w trakcie kiedy powietrze przechodzi przez krtań, struny głosowe tworzą dodatkową wibrację. Nosowość, to cecha mówiąca, że powietrze przepływa nie tylko przez usta ale także przez nos tworząc charakterystyczne brzmienie. Głoska N jest również dziąsłowa, co oznacza, że język podnosi się i opiera na dziąsłach za górnymi zębami. Zatem należy skoordynować ze sobą kilka elementów.

Czytaj uważnie:

NA, NO, NU, NE, NY, NĄ, NĘ

AN, ON, UN, EN, YN, IN

ANA, ONO, UNU, ENE, YNY, INI

NAN, NON, NUN, NEN, NYN

*ANNA, ONNO, UNNU, ENNE, YNNY*

Z metronomem:

NA – AN

NO – ON

NE – EN

NY-YN

NU-UN

Możesz też pracować nad dykcją używając piosenek. Kompilację z sylaby NA znajdziesz w tym filmie.

Jak pracować nad dykcją używając sylab?

  1. zacznij od powolnego tempa. Kluczowa jest jakość wykonania a nie ilość.
  2. Włącz metronom. Zacznij od wartości „100”. Kiedy poczujesz, że każde powtórzenie jest dobre, zwiększ tempo o kolejne 10. 
  3. Uważaj na samogłoski. Podczas A żuchwa otwiera się w dół (wargi nie idą na boki), podczas U wargi robią dzióbek.
  4. Łącz kontrolę wizualną z kontrolą słuchową. Dzięki temu Twój mózg lepiej przyswoi nowe wzorce.
  5. ***Pamiętaj, że wymawiając podwójne N realizujemy je nie jako dwa uderzenia lecz jako jeden bardziej wydłużony dźwięk. Zasada ta pojawia się w takich słowach jak wanna, panna czy marzanna. 

Udostępnij

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email