Seplenienie

Jeżeli chcesz przyswoić ten artykuł w formie video kliknij tutaj

Zła wymowa u dorosłych 

Nie będąc logopedą, każdy z nas może ocenić, czy ktoś sepleni. Ta wada wymowy jest łatwo zauważalna, ponieważ od razu słyszymy, czy ktoś mówi wyraźnie. Seplenienie to popularne stwierdzenie, profesjonalnie zwane sygmatyzmem. Jest to zaburzenie mowy polegające na niewłaściwym realizowaniu głosek. Może ono dotyczyć 12 różnych głosek języka polskiego. Wszystkich wariantów sygmatyzmu jest aż 50. 

Główne rodzaje seplenienia 

Wyróżniamy dwa główne przypadki sygmatyzmu. W pierwszym, głoska nie jest realizowana wcale, co oznacza, że np. głoska SZ nie jest realizowana, natomiast staje się zastąpiona przez głoskę, którą potrafimy wypowiedziedzieć, w tym przypadku – S. Osoba posiadająca problem z wymową SZ to będzie miała zaburzone kolejne dźwięki z tego szeregu szumiącego czyli Ż, CZ, DŻ i  prawdopodobnie będą zamieniane na C, Z, DZ.

Terapia takiej wady wymowy przebiega w prosty sposób. 

Nieistniejący dźwięk jest wywoływany, a następnie wstawiany go w odpowiednie miejsce. Taką sytuację nazywamy parasygmatyzmem. 

Drugi przypadek jest bardziej skomplikowany. Mamy do czynienia z sygmatyzmem właściwym, czyli dźwięki istnieją ale są deformowane, źle wypowiadane. Język ustawia się asymetrycznie, powietrze ucieka w stronę policzka, wymowa nie jest tworzona wzorcowo przez co brzmienie staje się zniekształcone

Najpopularniejszym rodzajem sygmatyzmu właściwego jest seplenienie międzyzębowe. Występuje wtedy, gdy język wchodzi pomiędzy zęby. Może być widoczny odrobinę jak i również bardzo widoczny lub całkowicie ‚wypadać’ do przodu. Taki przypadek łatwo zdiagnozować, natomiast terapia nie jest prosta i wiele wymaga od logopedy.

Przyczyny wady wymowy

Niemożliwe jest wyznaczenie tylko jednego czynnika, który wpłynął na to, że nabyliśmy wadę wymowy. Najczęściej istnieje kilka przyczyn, które w połączeniu powodują, że  prawidłowy wzorzec wymawiania się nie wykształcił. Mogą to być rzeczy anatomiczno medyczne jak np. Budowa języka, stan wędzidełka języka, stan migdałków, stan zgryzu czy też prawidłowy tor oddechowy. Również alergie występujące podczas kształtowania się głosek mogły spowodować że oddech prowadzony był inaczej i spowodował wadę wymowy. Kolejną przyczyną są elementy środowiskowe takie jak osłuchiwanie się z nieprawidłowym wzorcem podczas dorastania. Mogą to być też akcesoria których używaliśmy wtedy czyli np. Nieprawidłowe smoczki albo kubki niekapki.

 Terapia wady wymowy w dorosłym wieku

Samo usunięcie wady wymowy w wieku dorosłym jest możliwe, natomiast ćwiczenie tylko w domu na podstawie  przeczytanych w internecie wskazówek nie jest dobre. Istnieje zbyt wiele rodzajów sygmatyzmu, co jest ciężkie do zdiagnozowania bez wiedzy logopedycznej. Oczywiście każde ćwiczenie języka wpłynie na to, że będziesz bardziej świadomy swojej jamy ustnej, swoich mięśni, a to się przełoży na dykcję. Wskazane są także ćwiczenia oddechowe natomiast typowe usunięcie wady wymowy jest niemożliwe.

Udostępnij

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email