Największa pułapka dykcyjna związana z dialektem

Od dialektu do normy wzorcowej 

Na przestrzeni XIII i XIV wieku, każda grupa plemienna zamieszkująca Polskę posługiwała się swoim dialektem, czyli określonym sposobem wymowy. Nie było wówczas radia czy telewizji, które wymuszałyby ujednolicenie systemu. Dopiero w XV wieku wraz z intensywnym rozwojem drukarstwa powstała norma wzorcowa, ogólnopolska. Ujednolicono system gramatyczny, stylistykę oraz słownictwo, co ułatwiło porozumiewanie się na terenie całego kraju. Celem normy wzorcowej było odróżnienie polski od innych narodów.

Dialekty w Polsce 

Obecnie w Polsce nadal dzielimy polszczyznę na język ogólny i dialekty, które jednoczą wspólnoty lokalne. Wyróżniamy dialekt Wielkopolski, Śląski, Mazowiecki, Małopolski oraz mieszany występujący przy niemieckiej granicy (do 2003 roku do dialektów zaliczano również Kaszubski ale obecnie jest już klasyfikowany jako osobny język). Każdy z nich wyróżnia się inną fleksją, składnią, a wymowa znacznie różni się od ogólnopolskiej.

Dlatego wprowadzono normę wzorcową, która obecnie jest wymagana od dziennikarzy, na deskach teatralnych oraz na uczelniach wyższych.

Grupa spółgłoskowa TRZ, DRZ

Słuchając wymowy takich słów jak drzewo, trzeba, trzymać czy mistrz można usłyszeć dialektowe różnice w wymowie. Norma wzorcowa (będąca najbardziej zbliżona do dialektu mazowieckiego) sugeruje realizację dwóch dźwięków upodobnionych pod względem miejsca artykulacji oraz dźwięczności. Oznacza to, że grupę TRZ czytamy jako TSZ a grupę DRZ jako D-RZ (dwa dźwięki).  Osoby realizujące dialekt Małopolski i Wielkopolski mają tendencję do upraszczania tej grupy spółgłoskowej i zamienia ją na CZ i DŻ np:

Trzeba – czeba

Trzmiel – czmiel 

Drzwi – dżwi

Drzewo – dżewo

Drzazga – dżazga

Zabieg upraszczania grupy spółgłoskowej TRZ, DRZ może prowadzić do zmiany znaczenia słowa np.

Wietrznie – wiecznie 

Trzy – czy 

Popracuj nad swoją dykcją 

Pracując nad dykcją powinieneś mieć pewność, że potrafisz zrealizować te grupy według pożądanej normy ogólnopolskiej. Możesz to zrobić za pomocą Ebooka Dykcyjne Trzaski, który możesz kupić na tej stronie.

Udostępnij

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email